اضطراب نوعی اختلال روانی است که شرایط روحی و جسمی افراد را بر هم میزند. اضطراب به شکلهای گوناگونی و در زمانهای خاصی بروز میکند. با توجه به این که اضطراب میتواند آسیبهای روحی و جسمی زیادی برای افراد به دنبال داشته باشد، حتما باید به دنبال راههای درمان و کنترل آن بود. در این مقاله قصد داریم به بحث و بررسی در خصوص روشهای درمان اضطراب بپردازیم. تا انتها با ما همراه باشید.
فهرست مقاله
Toggleجدول خلاصه اطلاعات برای درمان استرس و اضطراب به چه دکتری مراجعه کنیم؟
| اختلال اضطرابی چیست؟ | یک اختلال روانی رایج که در آن نگرانی و ترس بیش از حد، اداره امور روزمره را دشوار میکند. مقداری اضطراب طبیعی و حتی محرک است، اما زمانی مشکلساز میشود که مزمن و مختلکننده باشد. |
| علائم هشدار دهنده | علائم جسمانی: تپش قلب، تعریق، تنگی نفس، تنش عضلانی، حالت تهوع.
علائم روانی: بیخوابی، افکار وسواسی، ترس مداوم، مرور تجربیات منفی گذشته و احساس از دست دادن کنترل. |
| درمان اصلی غیر دارویی | درمان شناختی-رفتاری (CBT): رایجترین و مؤثرترین روش رواندرمانی که به فرد کمک میکند الگوهای فکری و رفتاری مخرب خود را شناسایی و تغییر دهد. |
| درمان دارویی | ۱. بنزودیازپینها: برای کاهش سریع اضطراب و حملات پانیک (با احتیاط به دلیل خطر وابستگی).
۲. داروهای ضدافسردگی (SSRIها و…): برای تنظیم خلق و اضطراب در بلندمدت. ۳. بتا بلاکرها: برای کنترل علائم فیزیکی مانند تپش قلب و لرزش. |
اضطراب چیست؟
اضطراب نوعی اختلال روانی است. افراد وقتی در موقعیتهای خاصی قرار میگیرند، ممکن است اضطراب وجود آنها را فرا بگیرد. این نکته مهم است که توجه داشته باشید، سطح معینی از اضطراب در همه افراد وجود دارد. این سطح از اضطراب کاملا طبیعی است. حتی برخی از متخصصان معتقدند که مقداری اضطراب میتواند محرک مثبتی برای اقدامات افراد باشد.
اما اضطراب زمانی به عنوان یک عامل خطرناک به شمار میرود که عملا نقش تخریبی پیدا کند. در این شرایط فرد در موقعیتهای کوچک و بزرگ زندگی خود دچار اضطراب میشود و عملا نمیتواند تمرکز کافی برای اداره امور زندگی داشته باشد. اختلال مزمن اضطراب به صورتهای زیر در افراد بروز میکند:
- فرد در استفاده در توانمندیهای شخصی خود ناکام میماند.
- واکنشهای فرد نسبت به موقعیتهای گوناگون، بیش از حد طبیعی است.
- گذران زندگی روزمره به واسطه اضطراب برای فرد دشوار میشود.
همچنین بخوانید: تست اضطراب بک
انواع اضطراب
در حالت کلی اضطراب به سه شکل گوناگون در افراد بروز میکند که عبارتاند از:
۱. اختلال اضطراب فراگیر (Generalized anxiety disorder)
اختلال اضطراب فراگیر به شرایطی گفته میشود که فرد در طول روز به طور کامل احساس نگرانی را با خود دارد. به عبارت دیگر نگرانی در افراد از یک کار به کار دیگر منتقل میشود. بنابراین فارغ از این که عامل تحریککنندهای برای اضطراب وجود دارد یا خیر، فرد همواره در طول شبانه روز بار اضطراب را روی دوش خود احساس میکند.
مطلب مفید: تفاوت استرس و اضطراب در روانشناسی چیست؟ فرق نشانه ها، علل و درمان
۲. اختلال پانیک (Panic disorder)
اگر اضطراب در افراد به صورت هراس ایجاد شود، به آن اختلال پانیک میگویند. پانیک معمولا دارای آثار شدیدتری نیز است. این نوع از اختلالات به صورت ناگهانی و غیر منتظره در فرد ایجاد میشود. در طول حمله پانیک ممکن است علائمی مانند تپش قلب، تعریق، درد قفسه سینه و احساس خفگی به فرد دست دهد.
همچنین بخوانید: موثرترین دارو برای پانیک چیست؟ بهترین دارو برای حملات پانیک
۳. فوبیا (Phobia)
فوبیا نوعی ترس شدید است که فرد نسبت به یک موقعیت یا شی خاص دارد. البته هر ترسی را در زمره فوبیا قرار نمیدهند. بلکه ترسهایی که از حالت طبیعی خارج هستند، تحت عنوان فوبیا لقب میگیرند. فرد مبتلا به فوبیا تلاش میکند که هر طور شده از قرار گرفتن در موقعیت خاصی که از آن میترسد، دوری کند.

پیامدها و عواقب اضطراب برای سلامتی
اضطراب به شکلهای مختلفی در کودکان تا بزرگسالان ظهور و بروز پیدا میکند. پیامدهای جسمانی و روانی مختلفی ممکن است در پی بروز و تداوم اضطراب در افراد ایجاد شود که بعضا خطرات سنگینی را به دنبال دارد.
برخی از علائم فیزیکی اضطراب عبارتاند از:
- احساس سرما
- عرق کردن
- خشک شدن دهان
- تپش قلب
- حالت تهوع
- گز گز کردن دست و پا
- تنش عضلانی
- تنگی نفس
همچنین از جمله مهمترین پیامدهای روانی و عصبی که در اثر اضطراب در افراد ایجاد میشوند، عبارتاند از:
- بیخوابی
- دیدن خوابهای آشفته
- احساس ترس و وحشت
- مرور مدام تجربیات تلخ گذشته
- گیر افتادن در افکار وسواسی غیر قابل کنترل
درمان اضطراب
اضطراب نیز مانند هر اختلال روانی دیگر نیاز به درمان دارد. در حال حاضر مجموعهای از روشهای درمانی روانی و دارویی برای کنترل اضطراب مورد استفاده قرار میگیرد. در همین راستا انواع درمان اضطراب را میتوان به صورت زیر بر شمرد:
۱. درمان شناختی رفتاری
رایجترین روش روان درمانی که برای اضطراب استفاده میشود، درمان شناختی رفتاری است. در قالب این روش درمانی فرد یاد میگیرد که کدام الگوهای فکری و رفتارهای مخرب موجب بروز احساسات دردسرساز میشود. در ادامه روشهای مواجهه با آنها نیز آموزش داده میشود. در ادامه با تمرین کردن نحوه مهار و کنترل اضطراب در فرد نهادینه میشود.
۲. درمان دارویی
برای درمان اظطراب از داروهای خاصی نیز به تشخیص روانپزشک استفاده میشود که عبارتاند از:
- داروهای ضد اضطراب مانند بنزودیازپین برای مهار و کاهش سطح وحشت و نگرانی
- داروهای ضد افسردگی برای کمک به بهبود عملکرد مغز
- بتا بلوکرها برای مدیریت علائم فیزیکی و جسمانی ناشی از اضطراب
همچنین بخوانید: علت استرس بی دلیل چیست؟ ۱۵ دلیل مهم و درمان آن
برای درمان اضطراب به چه متخصصی مراجعه کنیم؟
این سوال که برای استرس به چه دکتری مراجعه کنیم، اولین و مهمترین قدم برای بهبودی است. پاسخ آن بستگی به نوع و شدت علائم شما دارد، اما به طور کلی مسیر درمان استرس و اضطراب به سمت دو متخصص اصلی هدایت میشود: روانپزشک و روانشناس.
گام اول: تشخیص و شروع مسیر درمان
اگر اضتراب زیادی را تجربه می کنید قطعا این سوال در ذهنتان مطرح شده برای استرس پیش چه دکتری باید رفت. درمان اضطراب اغلب یک کار تیمی است. در مواجهه با اضطراب، ابتدا یک ویزیت با مراجعه به پزشک عمومی میتواند برایتان مفید واقع شود. زیرا گاهی اوقات مشکلات جسمانی (مثل کمخونی یا پرکاری تیروئید) منجر به تجربه علائم اضطراب میشوند. اما اگر مشکل جسمانی خاصی نداشتید و همچنان اضطراب زیادی را تجربه کردید، نیاز است که برای درمان استرس و اضطراب به شکل تخصصی، سراغ متخصصان حوزه سلامت روان بروید.
گام دوم: مراجعه به متخصصان سلامت روان
تا اینجا اشاره کردیم که در وهله اول برای پاسخ به اینکه برای استرس چه دکتری بریم، مراجعه به دکتر عمومی خط اول است. اگر از نظر جسمی مشکلی نداشتید، نوبت به انتخاب متخصصان میرسد.
بسیاری از افراد در این مرحله دچار سردرگمی زیادی میشوند که دقیقا برای استرس و اضطراب به چه دکتری مراجعه کنیم؟ چه زمانی به روانشناس باید مراجعه کنیم و کجا باید سراغ روانپزشک برویم؟ در ادامه این مورد را به طور کامل شرح می دهیم تا بتوانید انتخاب بهتری داشته باشید:
چه زمانی به روانپزشک مراجعه کنیم؟
روانپزشک، یک پزشک متخصص است که پس از اتمام دوره پزشکی عمومی، تخصص خود را در حوزه بیماریهای روانی گذرانده است. بنابراین، صلاحیت کامل برای تجویز دارو را دارد. در پاسخ به این پرسش که برای استرس و اضطراب پیش چه دکتری باید رفت، باید به این علائم هشداردهنده توجه ویژه داشت:
- علائم شدید و ناتوانکننده: وقتی اضطراب آنقدر شدید است که عملکرد روزمره شما را در کار، تحصیل یا روابط بینفردی به شدت مختل کرده است. به عنوان مثال، شما به دلیل حملات پانیک مکرر از ترس وقوع حمله، از خروج از خانه اجتناب میکنید.
- علائم جسمانی برجسته: زمانی که اضطراب بیشازحد با نشانههای فیزیکی همراه است. تپش قلب بسیار شدید، تعریق، لرزش، احساس تنگی نفس و دردهای مبهم بدن که توسط پزشک عمومی بررسی شده و علت جسمانی واضحی برای آن یافت نشده است.
- افکار آسیبرسان: وجود افکار مکرر درباره مرگ، خودکشی یا احساس ناامیدی عمیق. این یک نشانه قاطع برای نیاز به مداخله پزشکی (روانپزشکی) است.
- شک به اختلالات همزمان: زمانی که به همراه اضطراب، علائمی از اختلالات دیگر مانند افسردگی اساسی، اختلال دوقطبی یا وسواس فکری-عملی نیز مشاهده میشود. روانپزشک میتواند تشخیص افتراقی دقیقتری ارائه دهد.
- نیاز به تثبیت شیمی مغز: در مواردی که به نظر میرسد پایه اضطراب، بیتعادلی در انتقالدهندههای عصبی مغز است و فرد به یک مداخله دارویی برای ایجاد ثبات اولیه و کاهش علائم شدید نیاز دارد.
جهت دریافت مشاوره روانشناسی، روانپزشکی و روانکاوی با مجربترین درمانگران اقدام کنید:
برای ارتباط و دریافت مشاوره با بهترین روانشناسان در تمام نقاط ایران کلیک کنید. |
چه زمانی مراجعه به روانشناس انتخاب هوشمندانهتری است؟
روانشناس یک متخصص درمانهای غیردارویی است. ابزار اصلی او برای کمک به شما، گفتگو، ارزیابیهای روانشناختی و آموزش مهارتها است. مراجعه به روانشناس در این شرایط ارجحیت دارد:
- در جستجوی ریشهیابی و یادگیری مهارت: وقتی میخواهید بفهمید الگوهای فکری و رفتاری ناسازگار شما از کجا سرچشمه گرفته و چگونه میتوانید آنها را تغییر دهید. روانشناس به شما مهارتهای مقابلهای مانند مدیریت خشم، حل مسئله و جرئتورزی را میآموزد.
- اضطراب خفیف تا متوسط: زمانی که اضطراب زندگی شما را مختل کرده اما هنوز میتوانید به فعالیتهای ضروری خود ادامه دهید. شما به دنبال ابزاری برای مدیریت بهتر استرس هستید، نه لزوماً یک مداخله دارویی فوری.
- تمایل به درمان بدون دارو: اگر ترجیح شخصی شما پرهیز از مصرف دارو است یا نگرانیهایی درباره عوارض جانبی احتمالی آن دارید.
- وجود محرکهای محیطی مشخص: وقتی منشا اضطراب شما مسائلی مانند مشکلات در رابطه، استرس شغلی، ضربههای عاطفی گذشته (تروما) یا عزت نفس پایین است. روانشناس میتواند به شما در پردازش این موضوعات کمک کند.
- نیاز به روان درمانی تخصصی: برای دریافت درمانهای ساختار یافته و مبتنی بر شواهد مانند درمان شناختی-رفتاری (CBT)، درمان مبتنی بر پذیرش و تعهد (ACT) یا درمان روانپویشی.
پس برای پاسخ به اینکه برای استرس به کدام دکتر مراجعه کنیم میتوان این موارد را پیشنهاد کرد:
- برای ارزیابی اولیه و رد مشکلات جسمانی به پزشک عمومی مراجعه کنید.
- برای دریافت دارو و مدیریت پزشکی شرایط به روانپزشک مراجعه نمایید.
- برای یادگیری تکنیکهای عملی شناختی یا رفتاری و کار روی روان به روانشناس مراجعه کنید.
در بسیاری از موارد، بهترین نتیجه از همکاری بین روانپزشک و روانشناس حاصل میشود. مهم این است که اولین قدم را بردارید و برای درمان استرس به چه دکتری مراجعه کنیم را از یک مسیر مطمئن آغاز کنید.
آنچه از برای استرس و اضطراب چه دکتری بریم، آموختیم
اضطراب از جمله اختلالات روانی است که در ابتدا به صورت محدود ظاهر میشود؛ اما بیتوجهی به آن باعث میشود که در ادامه پیشرفت کند و مشکلات جسمی و روحی جبرانناپذیری را برای افراد به دنبال داشته باشد. بنابراین لازم است که در صورت مشاهده علائم اضطراب، در اولین فرصت برای پیگیری درمان، به متخصص مراجعه شود. البته باید توجه داشته باشید که فرآیند درمان اضطراب زمانبر است و باید صبر کافی در این مسیر به خرج دهید.







13 Responses
سلام پسر من دل هوره داره از حال میره باید چکار کنم
درود بر شما؛ والده گرامی، کودک چند ساله هست؟ دلشوره کودکتان را جدی بگیرید، و بدون تعلل از روانشناس کودک کمک تخصصی دریافت کنید. باید بدانید به فرزندتان چه گذشته است که این چنین اضطراب بالا دارد؟
سلام حتما به یک روانشناس نوجوان و در صورت نیاز به یک روانپزشک مراجعه کنید.
سلام من خیلی استرس دارم و اعتماد بنفس ندارم وقتی تو جم میخوام حرف بزنم استرس میگیرم قفسه سینم تند تند میزنه
سلام من اظطراب شدید دارم یعنی بیشتر با خوردن غذاها بیشتر تحریک میشه پشت پلکهام چرب میشه چربی چسبناک ترس شدید و هزار مکافات باید به کی مراجعه کنم
سلام دکتر من مهم علائم پانیک رو دارم. چکار باید بکنم
عالی
همش استرس اضطراب دارم دلم میلرزه تند تند دل ضعفک میگیرمموندم نمیدونم چیکار کنم
منم زودناراحت میشم تپش قلب میگیرم.تمام بدنم میلرزه گریه میکنم..
سلام وخسته نباشید من ۳۹سال سن دارم خیلی استرس دارم به حدی که باعث میشه تپش قلب بگیرم و دستام شروع به لرزش میکند حتی بعضی مواقع کارهای روزمره که دارم نمیتونم انجام بدم لطفاً منو راهنمایی کنید و به چه دکتری مراجعه کنم
پزشک مشاور و روانشناس یا روانپزشک خوب در تهران معرفی کنید ممنون
سلام من شب خواب ندارم معدم دردمی کنه همش استرس میگیرم از استرس اضتراب مگیرم خسته می شم ازین حالت گریم می گیره نمی دونم چکار کنم راهنمای کنید
ممنون. مفید بود