بسیاری از افراد در زندگی خود استرس را تجربه میکنند و معمولاً خود به خود از بین میرود. در صورتی که استرس پایدار باشد باید درمان شود. درمان استرس شدید ترکیبی از داروی ضد استرس یا قرص ضد اضطراب و دلشوره و رواندرمانی است. داروها میتوانند به شما کمک کنند تا علائم استرس خود را مدیریت کرده و در زندگی روزمره خود بهتر عمل کنید. داروهای مختلفی برای کنترل استرس وجود دارد. از آنجا که هر فرد با فرد دیگر متفاوت است، پزشک ممکن است چند دارو را امتحان کند تا بهترین دارو را پیدا کند. داروهای روانپزشکی بر اساس بیماری طبق بندی نمی شوند بلکه طبق علائم بیماری و عملکرد طبقه بندی می شوند و برای همین است که انواع قرص اعصاب و افسردگی برای اضطراب نیز تجویز می شوند.
جدول خلاصه اطلاعات بهترین دارو برای استرس و افسردگی
شرایط نیاز به دارو
دارو درمانی زمانی لازم است که استرس پایدار، شدید و مزمن باشد و معمولاً به صورت ترکیبی با رواندرمانی تجویز میشود تا فرد مهارتهای مدیریت اضطراب بدون دارو را نیز بیاموزد.
اصلیترین گروههای دارویی
۱. بنزودیازپینها (مثل آلپرازولام): کاهش سریع و فوری استرس، اما با خطر وابستگی.
۲. SSRIها (مثل سرترالین): ضدافسردگیهایی که برای اضطراب پایدار تجویز میشوند.
۳. داروهای سهحلقهای (مثل کلومیپرامین): نسل قدیمیتر با عوارض بیشتر.
۴. بازدارندههای MAO (مثل ایزوکربوکسازید): با محدودیتهای غذایی و تداخل دارویی خطرناک.
۵. بتا بلاکرها (مثل پروپرانولول): کنترل علائم فیزیکی استرس مثل تپش قلب.
هشدار مهم: وابستگی و قطع مصرف
مصرف بنزودیازپینها بیشتر از دو هفته میتواند باعث وابستگی دارویی شود. قطع ناگهانی آنها خطرناک است و حتماً باید تحت نظر پزشک و به تدریج انجام شود.
نقش درمانهای غیردارویی (مکمل)
روشهای غیردارویی مانند ورزش منظم، مدیتیشن، کاهش کافئین، رایحهدرمانی (اسطوخودوس/بابونه) و دمنوشهای گیاهی میتوانند به عنوان درمان مکمل یا راهکارهای پیشگیرانه مفید باشند.
برای کاهش استرس چه قرصی بخوریم؟
برای کاهش استرس قرص های مختلفی از جمله قرص ضد اضطراب و افسردگی استفاده می شود. برخی از این داروها فعالیت انتقال دهنده عصبی GABA را افزایش می دهند که به شما کمک می کند احساس آرامش کنید. اثر آنها همچنین خوابیدن در طول شب را راحت تر می کنند. داروهایی که می توان برای کاهش استرس خورد عبارتند از:
- بنزودیازپین ها مثل آلپرازولام
- داروهای ضد افسردگی ssri مثل سرترالین
- داروهای ضد افسردگی سه حلقه ای مثل کلومیپرامین
- داروهای ضد افسردگی بازدارنده مونوآمین اکسیداز مثل ایزوکربوکسازید
- بتابلاکرها مانند پروپرانولول
در کنار مصرف دارو، همکاری با یک رواندرمانگر ضروری است تا یاد بگیرید چگونه بدون وابستگی دارویی اضطراب خود را مدیریت کنید.
مطلب مفید: تفاوت استرس و اضطراب در روانشناسی چیست؟ فرق نشانه ها، علل و درمان
بنزودیازپینها؛ داروی کاهش استرس فوری
بنزودیازپینها آرامبخش هایی هستند که به آرام سازی ذهن و عضلات کمک میکنند. این قرص اعصاب بی ضرر با افزایش تاثیر برخی انتقالدهندههای عصبی عمل میکند. این دسته از داروها در درمان انواع اختلالات اضطرابی مثل اختلال پانیک، اختلال اضطراب فراگیر و اختلال اضطراب اجتماعی موثر هستند. برخی از انواع قرص بی خیالی و ضد استرس در این دسته عبارتند از:
بنزودیازپینها درمان کوتاه مدت اضطراب هستند، چرا که این نوع قرص ضد استرس میتواند باعث خواب آلودگی، ایجاد وابستگی دارویی، مشکلات تعادلی و حافظه شود. برای مصرف این داروها حتماً باید روانپزشک مشورت کنید. با اینحال اگر به اختلال پانیک دچار باشید ممکن است پزشک این داروها را برای بیش از یک سال تجویز کند.
همزمان با مصرف دارو، ارزیابی و درمانهای غیردارویی توسط روانشناس بالینی میتواند از وابستگی دارویی جلوگیری کرده و به فرد مهارتهای پایدار کنترل اضطراب را آموزش دهد.
عوارض جانبی این قرص ضد استرس قوی
علاوه بر مشکلات حافظه و خواب آلودگی، مصرف بنزودیازپینها میتواند باعث گیجی، مشکلات دید، سردرد و احساس افسردگی شود. اگر به طور منظم و برای بیش از دو هفته این داروها را مصرف می کنید، نباید مصرف آنها را ناگهانی متوقف کنید. چرا که این کار میتواند باعث ایجاد تشنج در برخی افراد شود. بهتر است با پزشک صحبت کنید تا دوز دارو را به تدریج کاهش دهید.
روان درمان به شما کمک میکند بهترین روانپزشکان را در کوتاهترین زمان و در نزدیکی محل زندگی خود پیدا کنید.
بوسپیرون؛ قرص ضد استرس و لرزش بدن
بوسپیرون قرص ضد استرس است که برای درمان استرس کوتاه مدت و اختلالات استرسی مزمن درازمدت کاربرد دارد. این دارو میتواند روی مواد شیمیایی در مغز که مسئول تظیم خلق هستند تاثیر بگذارد. تاثیرگذاری این دارو ممکن است چند هفته طول بکشد.
عوارض جانبی این دارو برای افراد
عوارض جانبی این قرص استرس شامل سرگیجه، سردرد و حالت تهوع است. برخی افراد هم گزارشهایی از خوابهای عجیب یا مشکل در به خواب رفتن را در حین مصرف بوسپیرون داده اند.
آشنایی با داروی کاهش استرس فوری
داروهایی مانند زاناکس (آلپرازولام)، کلونازپام، دیازپام (والیوم) و لورازپام به سرعت عمل می کنند می توان از آنها به عنوان قرص بی خیالی و ضد استرس سریع الاثر نام برد. آنها معمولاً ظرف ۳۰ دقیقه تا یک ساعت اثر می کنند. این باعث می شود که آنها در هنگام حمله پانیک یا یک دوره اضطراب شدید دیگر مصرف شوند و بسیار مؤثر هستند.
داروهای ضد افسردگی
داروهای ضد افسردگی روی انتقالدهندههای عصبی اثر میگذارند. این داروها را میتوان برای درمان علائم استرس به کار برد اما معمولاً بین چهار تا شش هفته طول میکشد تا تاثیر قابل توجهی دیده شود.
انواع داروهای ضد افسردگی عبارتند از:
بازدارندههای بازجذب سروتونین (SSRI)
بازدارندههای انتخابی بازجذب سروتونین (SSRIs) با افزایش سطح سروتونین باعث بهبود خلق، اشتها، کیفیت خواب و حافظه میشوند. این دسته از داروها ابتدا با دوز پایین تجویز شده و به تدریج پزشک دوز را افزایش میدهد. برخی از داروهای این دسته که به عنوان داروی ضد استرس هم کاربرد دارند عبارتند از:
- سيتالوپرام
- فلوکستین
- پاروکستین
- سرترالین یا آسنترا
عوارض جانبی
این داروها عوارض مختلفی نشان میدهند اما بیشتر افراد میتوانند آن ها را تحمل کنند. عوارض جانبی این داروها عبارتند از:
- حالت تهوع
- خشکی دهان
- ضعف عضلانی
- اسهال
- خواب آلودگی
- افت عملکرد جنسی
مطالعه بیشتر : انواع قرص های ضد افسردگی و عوارض آنها
داروهای سه حلقهای به عنوان قرص استرس و اضطراب
داروهای افسردگی سه حلقهای مانند SSRI ها برای درمان اختلالات اضطرابی (به جز اختلال وسواس اجباری) عمل می کنند. این داروها هم با دوز پایین تجویز میشوند و به تدریج دوز آنها افزایش مییابد. این دسته داروها قدیمی هستند و کمتر کاربرد دارند. چرا که داروهای جدید SSRI عوارض جانبی کمتری دارند.
انواع داروهای ضد استرس سه حلقهای عبارتند از:
عوارض جانبی این دارو برای استرس
عوارض جانبی داروهای ضد افسردگی سه حلقهای شامل سرگیجه، خواب آلودگی، کاهش انرژی و خشکی دهان است. همچنین این داروها میتوانند باعث ایجاد حالت تهوع و استفراغ، یبوست، تاری دید و اضافه وزن شوند. عوارض جانبی داروها را با تغییر نوع دارو یا دوز مصرفی میتوان کنترل کرد.
همچنین بخوانید: تریمیپرامین چیست؟ کاربرد، نحوه مصرف، عوارض و تداخلات
داروهای بازدارنده مونوآمین اکسیداز به عنوان قرص اضطراب
داروهای بازدارنده مونوآمین اکسیداز (MAOIs) برای درمان اختلال پانیک و هراس اجتماعی استفاده میشوند. این داروها با افزایش سطح انتقال دهندههای عصبی که مسئول کنترل خلق هستند کار میکنند. این داروها از سوی FDA برای درمان افسردگی و همچنین به عنوان داروی ضد استرس استفاده میشوند.
- ایزوکربوکسازید
- فنلزین
- سلژیلین
- ترانیل سیپرومین
عوارض جانبی این داروی استرس
این داروها مانند داروهای سه حلقهای، داروهای قدیمی هستند که نسبت به داروهای نسل جدید عوارض جانبی بیشتری دارند. مصرف این داروها محدودیتهای خاصی دارد. مثلاً افراد تحت درمان نمیتوانند غذاهای خاصی مثل پنیر بخورند.
همچنین داروهایی مثل داروهای SSRI، برخی داروهای کنترل بارداری، مسکنهایی مثل استامینوفن و ایبوپروفن، داروهای سرماخوردگی و ضد آلرژی و مکملهای گیاهی با داروهای MAOI واکنش نشان میدهند.
مصرف این نوع داروها به همراه این غذاها و داروها به طرز خطرناکی باعث افزایش فشار خون و عوارض جانبی خطرناک تهدید کننده حیات میشوند.
داروهای بتا بلاکر به عنوان قرص زد استرس
داروهای بتا بلاکر معمولاً برای درمان بیماریهای قلبی استفاده میشوند. همچنین از این داروها به عنوان قرص ضد استرس و تپش قلب (رفع علائم جسمانی مربوط به اضطراب) به خصوص در اختلال اضطراب اجتماعی استفاده میشود.
پزشک ممکن است داروهای بتا بلار مثل پروپرانولول (ایندرال) را برای کاهش علائم استرس در موقعیتهای استرسزایی مثل سخنرانی یا حضور در جمع تجویز کند.
عوارض جانبی این قرص برای استرس
داروهای بتا بلاکر معمولاً عوارض جانبی در همه افراد ایجاد نمیکنند. برخی از عوارض جانبی اجتمالی این دسته از داروها عبارتند از:
- خستگی
- سرگیجه
- خواب آلودگی
- خشکی دهان
- مشکل در به خواب رفتن
- حالت تهوع
- تنگی نفس
برای درمان مشکلات سلامت روان خود، از بهترین متخصصین روانشناس نوبت رزرو کنید:
برای مشاهده لیست و رزرو نوبت رواندرمانی با بهترین روانشناس سایر شهرها کلیک کنید.  |
داروی ضد استرس خانگی
درمانهای خانگی مختلفی برای استرس و رفع علائم آن وجود دارد. بعضی داروهای خانگی استرس در ادامه معرفی میشود. البته اگر ریشه استرس عمیق و تکرارشونده باشد، کار با یک روانکاو معمولاً نتایج پایدارتر و عمیقتری ایجاد میکند.
ورزش
ورزش میتواند به کاهش استرس و بهبود وضعیت روانی و جسمی فرد کمک کند. ورزش کردن باعث تولید انتقالدهندههای عصبی به نام اندورفین میشود که مسکنهای طبیعی بدن هستند میتوانند کیفیت خواب را هم افزایش دهند.ورزش روزانه حداقل ده دقیقه در بهبود خلق موثر است.
مطالعات نشان می دهد که ورزش می تواند به کاهش علائم اضطراب کمک کند. ورزش همچنین ممکن است به اضطراب ناشی از شرایط استرس زا کمک کند. به عنوان مثال، نتایج یک مطالعه معتبر در سال ۲۰۱۶ نشان می دهد که ورزش می تواند برای افرادی که اضطراب مربوط به ترک سیگار را دارند مفید باشد.
مدیتیشن
روزانه ۱۵ دقیقه مدیتیشن و تمرکز روی تنفس عمیق و ریلکسیشن میتواند باعث بهبود استرس شود. همچنین یوگا هم به رفع استرس کمک میکند. مدیتیشن می تواند به کاهش افکار وسواسی ای کمک کند و مدیریت استرس و اضطراب را آسان تر کند. طیف گسترده ای از سبک های مدیتیشن، از جمله تمرکز حواس و مدیتیشن در طول یوگا، ممکن است کمک کننده باشد.
بابونه مصرف کنید.
بخور بابونه یا مصرف دمنوش و مکملهای این گیاه میتواند به رفع استرس کمک کند. طبق مطالعات افرادی که روزانه بابونه مصرف میکنند با کاهش علائم استرس فراگیر مواجه هستند. بسیاری از دمنوش های گیاهی به کاهش اضطراب و خواب راحت کمک می کنند. برخی از مردم درست کردن و نوشیدن چای را تسکین دهنده می دانند، اما برخی از چای ها ممکن است تأثیر مستقیم تری بر مغز داشته باشند که منجر به کاهش اضطراب می شود. نتایج یک کارآزمایی در سال ۲۰۱۸ نشان می دهد که بابونه می تواند سطح کورتیزول، هورمون استرس را تغییر دهد.
داروی ضد استرس گیاهی | چطور استرس را در خانه درمان کنیم؟
رایحه درمانی با روغنهای طبیعی
بوییدن اسانس های گیاهی تسکین دهنده می تواند به کاهش استرس و اضطراب کمک کند. عطرهای خاص برای برخی افراد بهتر از دیگران عمل می کنند، بنابراین گزینه های مختلف را امتحان کنید. تحقیقات مورد اعتماد نشان می دهد که اسطوخودوس ممکن است به ویژه در درمان اختلالات اضطراب مفید باشد. بوییدن روغنهای طبیعی گیاهان میتواند اضطراب را کاهش دهد. بعضی از روغن های طبیعی برای بهبود اضطراب عبارتند از:
- بابونه
- اسطخدوس
- بهارنارنج
مطالب مرتبط: انواع قرص ضد اضطراب
کاهش مصرف کافئین
گاهی مصرف کافئین می تواند باعث ایجاد اضطراب و بیقراری شود. بنابراین پرهیز از مصرف نوشیدنیهای کافئین دار میتواند در کاهش اضطراب موثر باشد. کافئین علائم اضطرابی مثل تپش قلب و تعریق را تشدید می کند.
آنچه از برای درمان استرس چه قرصی بخوریم، آموختیم
در این بلاگ به این پرداختیم که قرص استرس چیست و برای استرس چه قرصی خوبه. روانپزشک می تواند بهترین درمان را برای اختلال اضطراب و استرس تجویز کند. درمان مناسب استرس شامل رواندرمانی و دارودرمانی است. وقتی تحت درمان قرص آرامبخش هستید به دستورالعملهای مصرف دارو توجه کنید و در صورت داشتن عارضه جانبی با پزشک در میان بگذارید. همچنین سوالات خود را درباره داروها، عوارض جانبی آنها، مدت زمان شروع اثرگذاری، تداخلالت دارویی، درمانهای مکمل و … بپرسید. اگر فکر میکنید که داروها نتیجه دلخواهتان را ندارد یا باعث بروز عوارض جانبی ناخواسته میشود با پزشک درباره تغییر دارو یا دوز مصرفی صحبت کنید.
در کنار روانپزشک و دارودرمانی، همراهی یک مشاور فردی میتواند مسیر کنترل استرس و ایجاد عادتهای سالم ذهنی را بسیار سادهتر کند.
