ازدواج سفید چیست؟ فواید، معایب، پیامدها و علل آن

ازدواج سفید به حالتی گفته می شود که زن و مرد بدون ازدواج قانونی و رسمی زیر یک سقف با هم زندگی می کنند. با توجه به اینکه این نوع ازدواج در جامعه و فرهنگ ما پذیرفته شده نیست آمار ازدواج سفید در ایران بطور دقیق در دسترس نیست. ازدواج سفید با چالش هایی برای زن و مرد همراه است که تحمل آنها دشوار است. قانونی نبودن این مدل ازدواج در جامعه ایران باعث می شود اقدام به ازدواج سفید، با گذشتن از حق و حقوق فردی برابر باشد. عدم وجود حمایت های لازم می تواند باعث شود تبعات ازدواج سفید از نظر روانی، قانونی و … برای طرفین سنگین باشد.

جدول خلاصه اطلاعات ازدواج سفید

ازدواج سفید چیست؟

در پاسخ به این سوال که ازدواج سفید یعنی چی میتوان گفت به نوعی از رابطه عاطفی گفته می شود که دختر و پسر با رضایت خودشان زیر یک سقف رفته و بدون ازدواج رسمی با هم زندگی می کنند و از نظر عرف و شرع و قانون کشور ما، ازدواج محسوب نمی شود. این مسئله در ایران به رسمیت شناخته نمی شود و از طرف جامعه و فرهنگ نیز در اکثر موارد پذیرفته نمی شود. بعضا به دلیل باورهایی که مبنی بر آسیب پذیری و ریسک های این مدل ازدواج وجود دارد به آن “ازدواج سیاه” نیز می گویند.

مطالعه مرتبط: سوالات قبل از ازدواج؛ ۲۲۰ سوال مهم قبل از ازدواج که باید بپرسید

انواع ازدواج

در گذشته شاید فقط کلمه ازدواج به گوش شما می خورد و تقریبا در همه موارد منظور از این کلمه پیوند قانونی و رسمی بین زن و شوهر بوده است. امروزه در رسانه و اطراف خود ممکن است با اصطلاحاتی عجیبی مانند ازدواج سفید و … مواجه شوید. طبیعی است که ندانید ازدواج سفید چیه و وقتی کسی از این کلمه استفاده می کند منظورش چیست. در اینجا به بعضی از این اصطلاحات اشاره می کنیم تا بدانید هرکدام در چه موقعیتی استفاده می شود. انواع ازدواج عبارتند از:

• ازدواج سفید: در ازدواج سفید دختر و پسر با رضایت دو نفر زیر یک سقف می روند و با هم زندگی می کنند. اما این ازدواج رسمی و قانونی نیست و توسط بیشتر افراد جامعه و احتمالا خانواده دختر و پسر، پذیرفته شده نیست.
• ازدواج بنفش: ازدواج بنفش به ازدواج های صوری می گویند که فقط زن و مرد از نظر قانونی و رسمی ازدواج می کنند. دختر و پسر به دلایل مصلحتی ممکن است تصمیم بگیرند با هم به صورت رسمی ازدواج کنند اما بین آن ها کشش عاطفی و جنسی وجود نداشته باشد.
• ازدواج موقت: ازدواج موقت یا صیغه، نوعی ازدواج در مذهب شیعه است که به صورت مدت دار و محدود پیوندی بین زن و مرد با مهریه مشخص، شکل می گیرد.
• ازدواج غیابی: ازدواج غیابی به ازدواجی گفته می‌شود که یکی از دو طرف ازدواج یا هر دو آن‌ها، حضور نداشته باشند. ازدواج غیابی می‌تواند به دلیل حضور در سربازی، زندان یا کشور دیگری باشد.
• ازدواج با خود: ازدواج با خود یا سولوگامی به ازدواجی گفته می‌شود که فرد با خودش انجام می‌دهد؛ یعنی پیوندی بین خود با خود. حمایت‌کنندگان از این نوع جدید ازدواج معتقدند که این کار، مهر تاییدی است بر ارزش نهادن فرد بر خودش.
• ازدواج رسمی و قانونی: ازدواج رسمی و قانونی همان ازدواج رایج و مرسوم است که زن و مرد طبق قانون کشور، با یکدیگر به صورت رسمی ازدواج می کنند و سپس با هم زندگی می کنند و تشکیل خانواده می دهند.

بیشتر بخوانید: ازدواج موفق چه ویژگی هایی دارد؟ نشانه ها و رازهای آن

مشاوره آنلاین با بهترین متخصصان روانشناسی ازدواج

دریافت نوبت

فرق ازدواج سفید با صیغه چیست؟

 صیغه نوعی ازدواج موقت است که مدت و زمان مشخص برای آن تعیین شده و برای زن نیز مهریه ای در نظر گرفته میشود. این کار در اسلام مشروع است. گرچه بعد از اینکه مدت صیغه به پایان برسد و طرفین صیغه را تمدید نکنند، نسبت به هم نامحرم میشوند. اما همانطور که در ابتدا به این پرداختیم که رابطه سفید چیست، در ازدواج سفید بدون ثبت رسمی یا خواندن خطبه عقدی دو شخص تصمیم میگیرند با یکدیگر زیر یک سقف زندگی کنند.

فواید ازدواج سفید چیست؟

می توان گفت ازدواج سفید با ریسک هایی همراه است، اما از دیدگاه بعضی از افراد فوایدی نیز دارد. فواید ازدواج سفید عبارتند از:

• از بین رفتن ریسک طلاق: جدا شدن از شریک زندگی به خودی خود میتواند دردناک و آزاردهنده باشد، اما گرفتن طلاق قانونی، تلخی اتمام یک رابطه را بیشتر می کند. ازدواج سفید باعث می شود در صورت جدایی، درگیری های قانونی و مسائل مربوط به طلاق بر بار روانی طرفین رابطه اضافه نکند.
• درگیری کمتر با مسائل خانوادگی: ازدواج سفید می تواند تا حدودی مسائل خانوادگی را کمرنگ تر کند. در ازدواج رسمی خانواده ها بیشتر درگیر رابطه زوجین می شوند و ممکن است از آن ها انتظار مسئولیت پذیری بیشتری در محیط خانواده داشته باشند، اما در ازدواج سفید با این مسائل کمتر برخورد می کنید.
• شناخت بیشتر طرفین از یکدیگر قبل ازدواج: شناخت یک فرد در قالب زندگی کردن با او، بسیار متفاوت تر از شناختن او در فضای بیرون است. ازدواج سفید باعث می شود طرف مقابل را در محیط خانه و در قالب با هم زندگی کردن بشناسید و ارزیابی کنید.
• مسئولیت های قانونی کمتر: طبق قانون ایران ازدواج برای هر دو نفر مسئولیت های قانونی زیادی به همراه می آورد، مثلا مرد وظایف مالی زیادی دارد، اما در ازدواج سفید الزامی برای پذیرفتن مسئولیت های قانونی به عنوان زن و شوهر نیست.

مطالعه ببیشتر: ترس از ازدواج یا گاموفوبیا در پسران و دختران؛ دلایل مهم و درمان آن

 

برای بهبود مشکلات فردی،خانوادگی و افزایش کیفیت زندگی، بهترین درمانگران را در روان‌درمان جستجو کنید:

• روانشناس خوب تهران
• بهترین روانشناس مشهد
• روانشناس خوب تبریز

برای مشاهده لیست بهترین روانشناس در شهر خود، کلیک کنید.

 

معایب ازدواج سفید

برای بسیاری از افراد ممکن است این سوال مطرح شود که بین حق انتخاب و پیامد چه رابطه ای وجود دارد؟ وقتی خود شخص دست به انتخاب چنین ازدواجی زده، پیامدهای احتمالی آن را نیز پذیرفته است. پس جرم ازدواج سفید چیست؟ گرچه این جمله تا حدودی درست است اما برای انتخاب معقولانه خوب است کمی بیشتر با نگاه عمیق تری به پیامدهای ازدواج سفید بپردازیم. ازدواج سفید با ریسک ها و خطراتی همراه است که می تواند گریبان زن یا مرد را بگیرد. گرچه ممکن است شیوع آن باعث شود فکر کنید که یک گزینه خوب و مناسب است اما بهتر است قبل از اینکه به آن فکر کنید از ریسک ها و مشکلاتی که ممکن است برایتان ایجاد شود، آگاهی داشته باشید و حتی در این زمینه با یک روانشناس خوب صحبت کنید. معایب ازدواج سفید عبارتند از:

• تعهد کم تر زوجین در ازدواج غیررسمی: ازدواج سفید می تواند برای فرد راه فراری باشد که از تعهد دادن جدی و طولانی مدت اجتناب کند. این مسئله ممکن است کم کم تعهد فرد را نسبت به رابطه به طور کلی، کم کند.
• ممکن است در آینده نظرتان تغییر کند: با گذر زمان ممکن است نظر شما نسبت به ازدواج و رسمی شدن تغییر کند و بخواهید ازدواج رسمی را تجربه کنید. اما بودن در یک رابطه طولانی مدت در قالب ازدواج سفید، جدا شدن از شریک عاطفی را سخت تر می کند و ممکن است طرف مقابل نیز تمایلی به رسمی کردن ازدواج نداشته باشد.
• انتظار هر کس از ازدواج سفید متفاوت است: اگر زوجی ازدواج سفید را انتخاب کنند، بستر مناسبی برای بحث در مورد مسئولیت های هر کدام و اینکه چه انتظاری از هم دارند، وجود ندارد. ممکن است هر کدام از شما با یک دیدگاه متفاوت و انتظارات مختلفی وارد زندگی مشترک بدون ازدواج شوید و این مسئله بعدا باعث ایجاد اختلاف بشود.
• حق و حقوق قانونی خود را از دست میدهید: با توجه به اینکه ازدواج سفید در ایران طبق قانون و عرف و شرع پذیرفته شده نیست، هنگام بروز مشکل نمی توانید به قانون مراجعه کنید.
• قضاوت ها و نگرش های منفی جامعه نسبت به ازدواج غیر رسمی: برای زندگی کردن با آرامش در یک جامعه باید تا حد زیادی خودتان و سبک زندگیتان را با آن جامعه تطبیق دهید. خلاف جهت جامعه حرکت کردن، هزینه های روانی و اقتصادی و .. را ممکن است به شما تحمیل کند.
• انگیزه ها در ازدواج سفید متفاوت است: انگیزه هر کس از انتخاب ازدواج سفید ممکن است متفاوت باشد. گاهی طرف مقابل شما فقط برای این موافق ازدواج سفید است چون نمی خواهد مسئولیت های ازدواج را بپذیرد. گاهی یکی از زوجین می داند که می خواهد نهایتا از طرف مقابل جدا شود و زندگی مشترک بدون ازدواج را پیشنهاد می دهد تا بعدا جدایی راحت تری داشته باشد.
• احتمال جدایی در آینده بیشتر می شود: پژوهشی نشان داد که زوج هایی که قبل از ازدواج و نامزدی با یکدیگر زندگی کرده اند، ریسک جدایی بالاتری نسبت به زوج های عادی دارند.

در مورد فواید ازدواج بخوانید: فواید ازدواج از نظر روانشناسان | ۸ فایده عاطفی ازدواج

علت ازدواج سفید چیست؟

دلایلی وجود دارد که با گذر زمان شاید گرایش به زندگی مشترک بدون ازدواج دارد بیشتر می شود. این دلایل چیزهایی هستند که ممکن است زن و مرد با فکر کردن به آن ها تصمیم بگیرند در قالب ازدواج غیررسمی با یکدیگر زندگی کنند. برخی از علت های ازدواج سفید عبارتند از:

• ازدواج سفید هزینه ها را کم می کند: هزینه زندگی کردن دو نفر با هم زیر یک سقف، کم تر از هزینه زندگی کردن آن ها به صورت جداگانه است.
• ازدواج سفید، طلاق ندارد: بالا رفتن آمار طلاق باعث شده است که برخی جوانان از ازدواج کردن به صورت رسمی بترسند و نخواهند ریسک طلاق گرفتن را بپذیرند.
• سنگین بودن هزینه ازدواج رسمی و مراسم های آن: ازدواج و مراسم های مربوط به آن هزینه بر هستند. از طرفی درآمد جوانان نسبت به این هزینه ها کمتر است و بسیاری از آن ها توانایی گرفتن مراسم و اجرای رسم و رسوم را ندارند.
• برخی تصور می کنند با هم زندگی کردن منجر به شناخت بیشتر می شود: برخی تصور می کنند برای شناخت کامل از طرف مقابل باید حتما با هم زیر یک سقف زندگی کنند. در حالیکه راه های دیگری برای کامل کردن شناخت بدون پذیرش ریسک های ازدواج سفید، وجود دارد.
• تعهد طولانی مدت و دائمی ترسناک به نظر می رسد: برای برخی این تصور که تا آخر عمر به یک نفر تعهد بدهند ترسناک است یا برایشان فشار و استرس زیادی به همراه می آورد. این افراد برای رو به رو نشدن با این ترس ها و نگرانی ها از ازدواج کردن به صورت رسمی، فرار می کنند. و به ازدواج غیررسمی گرایش پیدا می کنند.
• فرار از حاشیه های ازدواج ناموفق: در نتیجه ازدواج ناموفق و جدا شدن یک زوج، از سمت جامعه و خانواده نسبت ممکن است قضاوت شوند و حاشیه هایی برای آن ها به وجود بیایند. مثل اینکه زن باید عنوان “مطلقه” را با خود حمل کند و این مسئله ناخوشایند است.

مطالعه بیشتر: افسردگی بعد از ازدواج چیست و چه علائمی دارد؟ راه های مقابله با آن

پیامد های ازدواج سفید

ازدواج سفید جز تصمیماتی است که می تواند پیامد های زیادی داشته باشد و بهتر است قبل از تصمیم گیری در مورد همه آن ها فکر کنید و این پیامد ها را در نظر بگیرید. پیامد های ازدواج سفید عبارتند از:

• پیامد های قانونی: با توجه به اینکه ازدواج سفید در قانون ما رسمیت ندارد و پذیرفته شده نیست، انتخاب این سبک زندگی میتواند پیامد های قانونی داشته باشد. مثلا از نظر قانونی در ایران امکان اجاره کردن خانه توسط زن و مردی که ازدواج نکرده اند، وجود ندارد و این می تواند انتخاب ازدواج سفید را دشوار کند. یکی دیگر از پیامد های قانونی نیز احتمال بارداری و بچه دار شدن است که اگر اتفاق بیفتد با پیچیدگی های قانونی زیادی روبرو می شوید.
• پیامد های خانوادگی: گاهی طرفین رابطه ازدواج سفید را انتخاب می کنند، اما خانواده های یکی یا هر دو نفر با این تصمیم مخالف هستند. این مسئله می تواند چالش های زیادی را به وجود بیاورد و روابط طرفین را با خانواده خودشان یا خانواده شریکشان دچار تنش کند. همچنین ممکن است به دلیل انتخاب ازدواج سفید، حمایت خانواده را از دست بدهید.
• قضاوت های جامعه: در جامعه ایران ازدواج سفید به عنوان ازدواج رسمی شناخته نمی شود. این مسئله باعث می شود در صورت انتخاب ازدواج سفید، یا مجبور شوید این مسئله را از جامعه مخفی نگه دارید و یا با قضاوت های منفی جامعه در مورد ازدواج سفید روبرو شوید. هیچکدام از این دو گزینه خوشایند نیست.
• پیامد های فردی: ازدواج سفید در ابعاد کوچک مثل ابعاد فردی نیز می تواند پیامدهایی داشته باشد. مثلا اگر شریک عاطفی شما به دلیل فرار از مسئولیت های رابطه جدی ازدواج سفید را انتخاب کند، این عدم مسئولیت پذیری می تواند باعث آسیب روانی و تنش در رابطه عاطفی شود.

مطالعه بیشتر: باورهای نادرست راجع به ازدواج، چرا اخلاق همسرم شبیه قبل از ازدواج نیست؟

آیا ازدواج سفید قانونی است؟

ممکن است برای برخی این سوال ایجاد شود که آیا ازدواج سفید جرم است یا جرم ازدواج سفید چیست؟ با توجه به اینکه ازدواج سفید توسط قانون و عرف و شرع در ایران، پذیرفته نمی شود و به رسمیت شناخته نمی شود و قانونی نیست، مجازات آن بسته به نظر قاضی و دادگاه، هم راستا با رابطه جنسی نامشروع و زنا در نظر گرفته می شود. از آنجایی که ازدواج سفید در قانون ما با عنوان رابطه زوجیت مطرح نیست؛ بنابراین چنین رابطه‌ای اگر اثبات شود، می‌تواند با عنوان زنا مورد بررسی قرار بگیرد و برای طرفین آن مجازات تعیین نمود. بهتر است در مورد تبعات قانونی و مسائل جرم شناسی، مشاوره حقوقی دریافت کنید.

بارداری در ازدواج سفید

بارداری در ازدواج سفید می تواند چالش برانگیز باشد چون فرزند حاصل از ازدواج غیررسمی طبق قانون، نامشروع خواهد بود. ممکن است قصد باردار شدن نداشته باشید اما باید بدانید حتی با وجود استفاده از روش های پیشگیری، ریسک بارداری همیشه وجود دارد. اگر بارداری ناخواسته به وجود بیاید، مدیریت کردن شرایط در ازدواج سفید خیلی مشکل می شود. با توجه به این مسئله ریسک زندگی مشترک بدون ازدواج و مشکلات ناشی از آن برای زن بسیار جدی تر از مرد است.

بستر قانونی و رسمی برای سقط جنین ناخواسته در ایران وجود ندارد. این باعث می شود بعضی افراد به اشتباه و با تصمیم گیری نادرست به بستر های غیرقانونی مراجعه کنند. در این صورت سلامت زن بسیار به خطر می افتد و ریسک عفونت، بیماری های رحم و … برای او وجود دارد. حتی اگر سقط جنین انجام شود و بیماری فیزیکی ای برای زن به وجود نیاید، اختلالات روانی و مشکلات عاطفی زیادی پس از سقط جنین ممکن است پیش بیاید.

ازدواج سفید و بچه دار شدن

فرزند داشتن در فرهنگ و جامعه ای که رابطه پدر و مادر فرزند را به رسمیت نمی شناسند فقط مسائل قانونی ندارد. تبعات روانی و عاطفی ای می تواند برای والد یا فرزند وجود داشته باشد. تبعات فرزند داشتن در قالب ازدواج سفید به شرح زیر است:

• عدم حمایت خانواده از ازدواج سفید و در نتیجه فرزند حاصل از آن: گرچه در بستر رسمی و قانونی فرزند داشتن بسیار خوشایند است و با حمایت زیاد جامعه و خانواده همراه است، اما فرزند نامشروع حاصل از ازدواج غیررسمی، ممکن است از این حمایت ها بهره مند نباشد. بسیاری از خانواده ها از به دنیا آمدن فرزند نامشروع خوشحال نمی شوند و در نتیجه ممکن است مادر و پدر فرزند تازه متولد شده را حمایت نکنند. نبود حمایت جامعه و اطرافیان می تواند بزرگ کردن یک کودک را از چالش هایی که در حالت عادی دارد، سخت تر هم بکند.
• مادر در ازدواج سفید سختی زیادی را متحمل می شود: پروسه بارداری نیاز به مراقبت های پزشکی و فیزیکی زیادی دارد. به خاطر قضاوت های جامعه و مسائل قانونی نسبت ازدواج سفید ممکن است مادر در دوران بارداری از مراقبت های لازم و ضروری نتواند استفاده کند و با دشواری زیادی روبرو شود.
• به خطر افتادن سلامتی نوزاد در ازدواج سفید: مسائل قانونی و نگرش های منفی جامعه می تواند باعث شود مادر از گرفتن مراقبت های پزشکی لازم اجتناب کند و سلامتی خودش و نوزاد به خطر بیفتد.
• احتمال بی مسئولیتی پدر نوزاد ازدواج غیررسمی: در موقعیتی که زن در زندگی مشترک بدون ازدواج باردار می شود، مرد می تواند و ممکن است مسئولیت فرزندش را نپذیرد. گرچه راه فراری برای زن وجود ندارد و در موقعیت چالش برانگیزی قرار می گیرد اما مرد، چون به صورت فیزیکی درگیر ماجرا نیست ممکن است از زیر مسئولیت های پدر بودن شانه خالی کند.

باید بپذیریم که در موقعیتی که در ازدواج سفید، فرزندی قرار است به دنیا بیاید، زن در موقعیت آسیب پذیری قرار می گیرد. این موقعیت می تواند برای او مادر بودن را سخت و چالش برانگیز کند و در نتیجه آینده فرزند حاصل از ازدواج سفید نیز تحت تاثیر قرار می گیرد. 

از دست ندهید: چرا در رابطه سمی می مانیم؟ ۱۷ دلیل ترک نکردن رابطه سمی

قطع رابطه در ازدواج سفید

قبلا گفتیم که طلاق گرفتن باعث ایجاد نگرش های منفی و قضاوت از سوی جامعه می شود که برخی تصور می کنند با ازدواج سفید میتوان در صورت تصمیم به تمام کردن رابطه، جدایی آسان تری داشته باشند. گرچه این تا حدودی درست است اما باید در نظر بگیرید که چون جدایی شما در ازدواج غیررسمی طلاق نیست ممکن است از طرف جامعه و خانواده آنقدر جدی به حساب نیاید. در حالی که شما از قطع رابطه به اندازه طلاق گرفتن رنج می کشید و ناراحت هستید، حمایت خانواده و اطرافیان را به اندازه ای که باید دریافت نمی کنید چون احتمالا از عمق رابطه شما خبر ندارند و آن را به اندازه طلاق جدی نمی گیرند.

همچنین ممکن است قطع رابطه، دوستانه و با توافق طرفین نباشد و در این مسیر نیاز به حمایت قانونی داشته باشید. اگر خصومت، ناراحتی و درگیری ای ایجاد شود و ازدواج غیررسمی داشته باشید، نمی توانید از کمک قانون در این مسیر استفاده کنید. درد و رنج قطع رابطه عاطفی در هر حالت برای طرفین زیاد است و برای عبور سالم از این مسئله، انرژی و زمان زیادی لازم است. ازدواج سفید ناراحتی و رنج طلاق را به شما تحمیل می کند و چالش های جدایی در رابطه عاطفی را بیشتر و سخت تر می کند.

آنچه از ازدواج سفید آموختیم

ازدواج سفید در ایران نوعی رابطه غیر رسمی است که طرفین بدون ثبت قانونی و رسمی با هم زندگی می‌کنند. این مدل ممکن است برای شناخت بیشتر طرفین و کاهش تعهدات قانونی مفید باشد، اما پیامدهای جدی حقوقی، روانی، خانوادگی و اجتماعی دارد. بارداری، قضاوت جامعه و نبود حمایت قانونی از مهم‌ترین چالش‌هاست. بنابراین، انتخاب ازدواج سفید نیازمند آگاهی کامل از فواید و ریسک‌ها است و بهتر است پیش از تصمیم‌گیری، جنبه‌های قانونی و روانی آن با دقت بررسی شود. در مجموع، ازدواج سفید ممکن است کوتاه‌مدت جالب باشد، اما برای پایداری و امنیت رابطه، گزینه‌ای پرریسک محسوب می‌شود.